مصرف همزمان قرص آهن و مولتی ویتامین در بارداری

تداخل‌های احتمالی بین آهن و ترکیبات مولتی ویتامین

یکی از دلایل اصلی که توصیه می‌شود داروها را هوشمندانه مصرف کنید، تداخل جذب مواد معدنی در بدن است. برخی عناصر دوست آهن و برخی دشمن جذب آن هستند.

کلسیم (دشمن اصلی جذب آهن)

کلسیم و آهن برای جذب در روده از یک کانال مشترک عبور می‌کنند و وقتی همزمان مصرف شوند، بدن کلسیم را ترجیح می‌دهد و آهن دفع می‌شود. همان‌طور که در وب‌سایت NCBI (National Center for Biotechnology Information) منتشر شده است:

“Iron absorption seems to be much greater when a supplement contains only an iron salt than when the iron is part of certain multivitamin-mineral supplements. Calcium carbonate and magnesium oxide appear to be particularly inhibitory to iron absorption”

ترجمه فارسی – «جذب آهن زمانی به‌مراتب بیشتر به نظر می‌رسد که مکمل فقط حاوی یک نمک آهن باشد؛ در مقایسه با زمانی که آهن بخشی از برخی مکمل‌های مولتی‌ویتامین–مینرال است. کربنات کلسیم و اکسید منیزیم به‌طور خاص اثر مهارکننده قابل‌توجهی بر جذب آهن دارند».

اگر مولتی‌ویتامین شما بیش‌از ۲۰۰ میلی‌گرم کلسیم دارد، حتماً آن را با فاصله از آهن بخورید.

زینک (روی)

مکمل‌های زینک اگر در دوزهای بالا مصرف شوند، می‌توانند جذب آهن را مختل کنند. معمولاً دوز زینک موجود در مولتی‌ویتامین‌های استاندارد مشکلی ایجاد نمی‌کند؛ اما اگر مکمل جداگانه مصرف می‌کنید، فاصله زمانی را رعایت کنید.

منیزیم

بسیاری از مادران برای جلوگیری از گرفتگی عضلات پا، منیزیم مصرف می‌کنند. منیزیم هم مانند کلسیم می‌تواند با آهن تداخل داشته باشد.

امگا 3

در دوران بارداری، مصرف قرص آهن و مکمل امگا–۳ معمولاً تداخل دارویی جدی ندارد. آهن به جذب چربی‌ها یا امگا-۳ آسیبی نمی‌رساند و هر دو مکمل می‌توانند با فاصله مناسب مصرف شوند. با این حال، برای جلوگیری از کاهش جذب آهن بهتر است مکمل امگا-۳ را با وعده‌های غذایی جدا از آهن مصرف کنید و همیشه قبل از مصرف هر مکمل با پزشک مشورت کنید.

در سایت زیتامین درباره اهمیت مصرف امگا 3 در دوران بارداری این چنین توصیه شده است:

اسیدهای چرب امگا-3، به‌ویژه DHA و EPA با مشارکت در فرایندهای عصبی، ایمنی و قلبی‌–عروقی، نقشی چندبعدی در سلامت مادر باردار و جنینش ایفا می‌کنند. پژوهش‌های گسترده‌ای طی سال‌های اخیر انجام شده است که نشان می‌دهد دریافت کافی امگا-3 می‌تواند پیامدهای بارداری را به‌صورت قابل‌توجهی بهبود دهد.

ویتامین C (دوست صمیمی آهن)

این ویتامین محیط معده را اسیدی و آهن را به فرمی تبدیل می‌کند که راحت‌تر جذب شود. اگر مکمل آهن می‌خورید، همزمان از ویتامین C یا یک لیوان آب پرتقال یا لیموشیرین استفاده کنید.

لیست خلاصه تداخلات در جدول زیر نشان داده شده است:

چه کسانی باید حتماً مصرف را جدا کنند؟

همه مادران باردار شرایط یکسانی ندارند. در موارد زیر، جداسازی زمان مصرف قرص آهن از سایر مکمل‌ها (به‌ویژه مولتی‌ویتامین‌های حاوی مواد معدنی) الزامی است:

• مادران مبتلا به کم‌خونی فقر آهن شدید: وقتی ذخایر فریتین بدن پایین است، شما به تک‌تک میلی‌گرم‌های آهن موجود در قرص نیاز دارید؛ بنابراین نباید اجازه دهید هیچ عاملی (مثل کلسیم مولتی‌ویتامین) مانع جذب آن شود؛
• مادران با مشکلات گوارشی حاد: مصرف همزمان چند قرص با هم می‌تواند معده را سنگین و تهوع بارداری را تشدید کند؛
• مصرف‌کنندگان دوزهای بالای دارو: اگر پزشک برای شما دوز درمانی (نه پیشگیرانه) کلسیم یا آهن تجویز کرده است، تداخل این دوزهای بالا بسیار شدیدتر از حالت عادی خواهد بود و حتماً باید فاصله چهارساعته رعایت شود.